Làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh (xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam cũ, Bến Tre – nay thuộc xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long sau sáp nhập theo Nghị quyết 202/2025/QH15) là một trong những làng nghề truyền thống lâu đời nhất của “xứ dừa” Bến Tre. Nhưng chỉ vài năm trước, làng nghề này đứng trước nguy cơ tàn lụi vì nhân công ngày càng khó tìm và chi phí sản xuất leo thang.

Điều giúp làng nghề “hồi sinh” không phải là giá dừa tăng hay đơn hàng xuất khẩu nhiều hơn – mà chính là việc đưa máy móc vào thay thế sức lao động thủ công ở khâu băm và tách xơ.

Làm Chỉ Xơ Dừa

Làng Nghề Chỉ Xơ Dừa An Thạnh.

Theo thông tin từ các nguồn báo chí và làng nghề Việt Nam:

  • Hình thành từ năm 1980 với chỉ 2 xưởng sản xuất ban đầu.
  • Hiện nay làng nghề có 43–90+ cơ sở sản xuất chỉ xơ dừa lớn nhỏ, 6 công ty và 1 doanh nghiệp tham gia sản xuất.
  • Thu hút hơn 1.000 lao động trong xã và các xã lân cận.
  • Đây là một trong hai trung tâm sản xuất chỉ xơ dừa lớn nhất vùng ĐBSCL, bên cạnh làng nghề Sa Đéc (Đồng Tháp).

Sản phẩm chính: sợi chỉ xơ dừa thành phẩm – nguyên liệu đầu vào cho sản xuất thảm, đệm, chất độn, và nguyên liệu xuất khẩu sang Trung Quốc, Ấn Độ, châu Âu.

Thách Thức: Tại Sao Làng Nghề Từng Đứng Trước Nguy Cơ Thu Hẹp?

Nghề làm chỉ xơ dừa truyền thống hoàn toàn thủ công: từ khâu tách vỏ dừa, đập xơ, kéo sợi đến phơi và đóng cuộn. Điểm nghẽn lớn nhất là khâu đập tách xơ – cần nhiều nhân công, mất thời gian và tốn sức.

Trong bối cảnh lao động nông thôn ngày càng chuyển dịch ra đô thị và khu công nghiệp, các cơ sở làng nghề gặp khó khăn tuyển người. Chi phí nhân công tăng trong khi giá bán sản phẩm bị kéo xuống bởi cạnh tranh từ thị trường.

Hậu quả: nhiều hộ nhỏ co lại, cắt giảm công suất hoặc bỏ nghề.

Cơ Giới Hóa Thay Đổi Cuộc Chơi Như Thế Nào?

Từ khi các cơ sở bắt đầu đưa máy đập vỏ dừa và máy băm xơ dừa vào sản xuất, năng suất thay đổi rõ rệt. Theo ghi nhận, cơ sở nào cũng có từ 1 đến 2 chiếc máy đập vỏ dừa để hỗ trợ sản xuất.

Cơ giới hóa mang lại 3 thay đổi cụ thể:

  1. Giảm nhân công ở khâu nặng nhọc nhất
    Đập tách vỏ dừa thủ công đòi hỏi sức mạnh thể chất và thời gian dài. Máy thay thế → giải phóng nhân công cho khâu phân loại và đóng gói sản phẩm (đỡ cực hơn, phụ nữ và người lớn tuổi làm được).
  2. Tăng công suất mà không cần tăng nhân lực tương ứng
    1 máy băm xơ dừa có thể xử lý lượng vỏ dừa tương đương 4–6 lao động thủ công trong cùng thời gian. Cơ sở nhỏ đầu tư 1 máy có thể duy trì hoặc tăng sản lượng dù bớt người.
  3. Chất lượng xơ dừa đầu ra đồng đều hơn
    Xơ dừa sau khi qua máy băm có kích thước đồng đều hơn so với đập thủ công không đều tay → xơ chất lượng tốt hơn, dễ kéo sợi hơn.

Ai Cần Biết Về Làng Nghề Xơ Dừa Bến Tre?

Người trồng dừa và hộ có vỏ dừa thải: Nếu bạn đang ở vùng ĐBSCL và có nguồn vỏ dừa nhưng chưa biết xử lý, làng nghề An Thạnh là ví dụ về chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ vỏ dừa → chỉ xơ → xuất khẩu.

Người muốn khởi nghiệp với xơ dừa: Ngành chỉ xơ dừa Bến Tre cho thấy một mô hình rõ ràng: từ nguyên liệu thô (vỏ dừa) → sơ chế (băm, tách xơ) → thành phẩm (chỉ xơ, mụn dừa) → thị trường xuất khẩu. Điểm vào của người mới nhất là tự làm giá thể xơ dừa với quy mô nhỏ.

Người đang tìm nguồn xơ dừa nguyên liệu: Bến Tre và các tỉnh ĐBSCL lân cận là nguồn cung xơ dừa lớn nhất cả nước nhờ diện tích dừa hơn 79.000 ha.

Xơ Dừa Bến Tre Đi Đâu?

Sản phẩm từ làng nghề chỉ xơ dừa Bến Tre có nhiều đầu ra:

  • Thị trường trong nước: Làm đệm lót sinh học trong chuồng nuôi gia súc, giá thể trồng rau/hoa, nguyên liệu sản xuất thảm xơ dừa.
  • Xuất khẩu: Chỉ xơ dừa thành phẩm xuất sang Trung Quốc, Ấn Độ; mụn dừa ép khối xuất khẩu sang Ấn Độ, châu Âu dùng trong nông nghiệp hữu cơ.

Đây là lý do tại sao máy băm xơ dừa trở thành thiết bị trung tâm của chuỗi sản xuất – không chỉ cho làng nghề Bến Tre mà còn cho bất kỳ cơ sở nào muốn tham gia vào chuỗi giá trị xơ dừa.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Làng Nghề Xơ Dừa Bến Tre

Làng nghề chỉ xơ dừa An Thạnh ở đâu?
 Làng nghề An Thạnh thuộc xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày Nam (cũ), tỉnh Bến Tre. Sau sáp nhập theo Nghị quyết 202/2025/QH15, địa danh hành chính cập nhật là xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long. Đây là một trong hai trung tâm sản xuất chỉ xơ dừa lớn nhất vùng ĐBSCL.

Làng nghề xơ dừa Bến Tre hình thành từ năm nào?
 Làng nghề hình thành từ năm 1980 với 2 xưởng sản xuất ban đầu. Sau hơn 40 năm phát triển, hiện có 43–90+ cơ sở lớn nhỏ và hơn 1.000 lao động.

Máy băm xơ dừa thay thế được bao nhiêu lao động thủ công?
 Một máy băm xơ dừa có thể xử lý lượng nguyên liệu tương đương 4–6 lao động thủ công trong cùng thời gian, đặc biệt hiệu quả ở khâu đập tách vỏ – khâu tốn sức nhất trong chuỗi sản xuất chỉ xơ dừa.

Xơ dừa Bến Tre xuất khẩu đi đâu?
 Chỉ xơ dừa thành phẩm xuất khẩu chủ yếu sang Trung Quốc và Ấn Độ. Mụn dừa ép khối xuất sang Ấn Độ và châu Âu để dùng trong nông nghiệp hữu cơ. Thị trường trong nước tiêu thụ ở dạng giá thể trồng rau, đệm lót chuồng trại và nguyên liệu sản xuất thảm.

Có cần đầu tư nhiều để bắt đầu làm xơ dừa không?
 Điểm vào thấp nhất là làm giá thể xơ dừa quy mô hộ gia đình, chỉ cần 1 máy băm hoặc máy nghiền cơ bản. Tham khảo thêm mô hình làm giá thể xơ dừa quy mô nhỏ để có lộ trình cụ thể trước khi đầu tư.

Máy nào phù hợp với cơ sở sản xuất xơ dừa vừa và nhỏ?
 Với cơ sở vừa và nhỏ ở khu vực ĐBSCL, dòng máy băm xơ dừa 3A được thiết kế phù hợp về công suất và chi phí vận hành. Ngoài ra, máy nghiền xơ dừa dùng trồng nấm và làm viên nén là lựa chọn nếu hướng đến đầu ra nông nghiệp hữu cơ.

Kết Luận: Bài Học Từ Làng Nghề Xơ Dừa Bến Tre

Câu chuyện An Thạnh không phải chuyện của một làng nghề được “cứu” bởi chính sách hay nguồn vốn từ bên ngoài. Đây là bài học về tự cứu mình bằng cách đặt đúng thiết bị vào đúng khâu sản xuất.

Cơ giới hóa không có nghĩa là thay thế toàn bộ con người. Ở An Thạnh, máy móc đảm nhận khâu nặng nhọc nhất để con người làm những việc đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm. Kết quả: năng suất tăng, chất lượng ổn định, lao động ở lại.

Đó cũng là lý do tại sao máy băm xơ dừa không chỉ là một thiết bị – nó là quyết định chiến lược để cơ sở sản xuất tồn tại và phát triển trong bối cảnh lao động ngày càng khan hiếm.

Nếu bạn đang có nguồn vỏ dừa chưa khai thác, đang tìm hướng mở rộng sản xuất, hoặc đơn giản là muốn hiểu chuỗi giá trị xơ dừa hoạt động thế nào – làng nghề An Thạnh là mô hình đáng học hỏi nhất trong ngành hiện nay.

Thông tin liên hệ:

  • Địa chỉ VPGD: Số 06 Ngõ 378 Đường Bờ Tây Sông Nhuệ, Tổ Dân Phố Số 01, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam.
  • XƯỞNG CHẾ TẠO PHÒNG GIAO DỊCH MIỀN BẮC: Số 2, ngõ 2, đường Liên Mạc, phường Thượng Cát, TP Hà Nội.
  • Hotline: 0834.05.05.05 – 0984.93.00.99
  • Website: may3a.com
  • Email: may3a.info@gmail.com
  • Fanpage: Máy Nhà Nông 3A

Cảm ơn quý khách đã đồng hành cùng chúng tôi!